Cứng khớp ngón tay buổi sáng là cảm giác khó gập, duỗi hoặc nắm bàn tay sau khi thức dậy. Triệu chứng có thể do nhiều nguyên nhân; một mốc thời gian cứng khớp không đủ để tự chẩn đoán viêm khớp dạng thấp hay thoái hóa khớp. Hãy chú ý khớp nào bị ảnh hưởng, có sưng/nóng/đau, thời gian cứng kéo dài và tình trạng có lặp lại hay không. Nếu triệu chứng chính là tê/châm chích thay vì khó cử động khớp, xem bài tê bì ngón tay theo từng vị trí.

Thời gian cứng khớp cho biết điều gì?

NHS mô tả cứng khớp buổi sáng trong thoái hóa khớp thường giảm trong vòng khoảng 30 phút, còn viêm khớp dạng thấp thường kéo dài hơn. Tuy vậy, đây chỉ là một gợi ý, không phải phép thử chắc chắn. Cần xem cả sưng khớp, đau, khớp nào bị ảnh hưởng và khám trực tiếp. Đừng trì hoãn đi khám chỉ vì cứng khớp dưới 30 phút nếu bàn tay sưng đau kéo dài hoặc chức năng giảm.

Những dấu hiệu đi kèm nên ghi lại

  • Khớp nào cứng: gốc ngón, đốt giữa, đầu ngón hay gốc ngón cái; một bên hay hai bên, một khớp hay nhiều khớp.
  • Thời gian từ khi thức dậy đến lúc cử động dễ hơn; có cứng sau khi ngồi yên lâu không.
  • Sưng, nóng, đỏ, đau, biến dạng, khó nắm tay, mở nắp hoặc cầm đồ; số ngày/tuần triệu chứng kéo dài.
  • Triệu chứng toàn thân như mệt, sốt, sụt cân hoặc khớp ở bàn chân cũng đau/sưng.

Ảnh chụp khớp khi sưng và nhật ký ngắn về triệu chứng có thể giúp trao đổi trong buổi khám. Tham khảo checklist trước khi khám cơ xương khớp để chuẩn bị thuốc đang dùng và câu hỏi cần hỏi.

Người trao đổi với nhân viên y tế về triệu chứng cứng khớp ngón tay
Khám trực tiếp giúp đánh giá sưng khớp, tầm vận động và các dấu hiệu đi kèm; thời gian cứng khớp chỉ là một phần thông tin.

Khi nào nên khám khớp sớm?

Nếu cứng khớp lặp lại hoặc kéo dài, kèm sưng đau các khớp nhỏ của bàn tay, nhiều khớp bị ảnh hưởng hoặc khả năng cầm nắm giảm, nên đặt lịch khám sớm. NICE khuyến nghị chuyển chuyên khoa sớm khi nghi viêm màng hoạt dịch dai dẳng không rõ nguyên nhân, đặc biệt ở các khớp nhỏ bàn tay/bàn chân hoặc nhiều khớp, ngay cả khi xét nghiệm viêm hay kháng thể âm tính. Điều này nhấn mạnh việc khám, không khẳng định mọi cứng khớp là viêm khớp dạng thấp. Bài khi nào cần khám cơ xương khớp trực tiếp giúp phân biệt lúc không nên chỉ tư vấn từ xa.

Bác sĩ có thể đánh giá những gì?

Bác sĩ sẽ hỏi thời gian, kiểu khớp bị ảnh hưởng, khám sưng/nóng, vận động và sức bàn tay; tùy kết quả có thể chỉ định xét nghiệm hoặc X-quang. Theo NICE, khi đã thấy viêm màng hoạt dịch và nghi viêm khớp dạng thấp, có thể xét nghiệm yếu tố dạng thấp, cân nhắc anti-CCP và chụp bàn tay/bàn chân. Kết quả xét nghiệm bình thường không tự loại trừ bệnh; việc chuyển khám chuyên khoa không nên bị trì hoãn chỉ để chờ xét nghiệm trong trường hợp nghi ngờ phù hợp.

Trong lúc chờ khám có thể làm gì?

Tránh siết chặt hoặc bắt bàn tay làm việc quá sức khi đang đau, nhưng cũng không bất động hoàn toàn nếu không có chỉ định. Có thể vận động nhẹ nhàng trong biên độ dễ chịu và chia nhỏ việc cần cầm nắm. Không tự dùng thuốc chống viêm kéo dài hoặc khởi trị thuốc điều trị viêm khớp khi chưa được bác sĩ đánh giá. Nếu vừa chấn thương hoặc ngón sưng, NHS khuyên tránh chườm nóng trong vài ngày đầu.

Khi nào cần đánh giá khẩn?

Nếu một khớp hoặc bàn tay sưng đỏ, nóng, đau dữ dội kèm sốt/rét run, cần được đánh giá y tế khẩn để loại trừ tình trạng nghiêm trọng như nhiễm trùng. Sau chấn thương, nếu ngón biến dạng, đổi màu, không cử động được, mất cảm giác hoặc đau rất nặng, cũng cần khám khẩn. Không chờ lịch khám khớp thông thường trong các tình huống này.

Câu hỏi thường gặp

Cứng khớp hơn 30 phút có chắc là viêm khớp dạng thấp?

Không. Mốc này là manh mối trong đánh giá, không phải tiêu chuẩn chẩn đoán đơn lẻ. Cần khám khớp, xem sưng và các dấu đi kèm.

Chỉ cứng một ngón có cần khám không?

Nếu tình trạng tái diễn, đau/sưng, ngón kẹt khi cử động hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, nên khám để tìm nguyên nhân. Đừng suy diễn từ triệu chứng của một ngón sang bệnh toàn thân.

Nguồn tham khảo

Nội dung chỉ để tham khảo, không thay thế khám, chẩn đoán hay điều trị cá nhân. Khi có dấu hiệu khẩn cấp, hãy tìm trợ giúp y tế ngay.

nhận tư vấn

GỬI CÂU HỎI TƯ VẤN

Vui lòng nhập đầy đủ thông tin, bác sĩ điều trị của phòng khám sẽ gọi điện tư vấn cho bạn sớm nhất có thể.




    Gọi điện

    098.178.8730