Đau lưng mới xuất hiện ở người đã biết loãng xương cần được chú ý, nhất là sau một cú ngã nhẹ hoặc động tác cúi, nhấc đồ. Loãng xương có thể không gây triệu chứng cho đến khi xương gãy; gãy đốt sống có thể biểu hiện bằng đau lưng, giảm chiều cao hoặc lưng gù hơn. Không phải mọi cơn đau lưng đều là gãy xương. Bài viết giúp phân tầng thời điểm đi khám, không thể xác nhận gãy xương qua mạng.
Để xem các nguyên nhân đau lưng thường gặp, đọc bài tổng quan đau lưng dưới và dấu hiệu cần khám.
Khi nào nên nghĩ đến gãy đốt sống?
Hãy chú ý đau lưng mới và rõ sau té ngã, va chạm nhẹ, nâng đồ hoặc đôi khi không có chấn thương nhận ra; đau khu trú vùng giữa hoặc dưới lưng, tăng khi đứng/di chuyển; giảm chiều cao hoặc thay đổi dáng lưng. NIAMS cho biết xương có thể gãy sau tác động nhỏ ở người loãng xương. Các dấu hiệu này chỉ làm tăng nghi ngờ, không phải tiêu chuẩn tự chẩn đoán.
Khi nào cần khám sớm hoặc cấp cứu?
Liên hệ cơ sở y tế sớm nếu bạn đã được chẩn đoán loãng xương mà có cơn đau lưng mới, đau tăng sau té ngã nhẹ, đau không giảm, hoặc nhận thấy thấp đi/gù hơn. NHS khuyên tìm trợ giúp y tế khi có triệu chứng gợi ý gãy xương; đau nặng sau té ngã cần cấp cứu. Đi cấp cứu ngay nếu đau dữ dội sau chấn thương, yếu hoặc tê chân tiến triển, tê vùng yên ngựa, bí tiểu hoặc mới mất kiểm soát tiểu/đại tiện.

Cần chuẩn bị gì cho buổi khám?
Ghi thời điểm đau bắt đầu, có ngã hoặc động tác gây đau không, mức đau khi đứng/đi/nằm, vị trí đau, tê yếu chân và khả năng đi lại. Mang theo kết quả đo mật độ xương, tiền sử gãy xương, danh sách thuốc, đặc biệt thuốc corticosteroid dùng lâu dài. Bác sĩ có thể khám và chọn phương tiện hình ảnh phù hợp nếu nghi gãy; chụp X-quang, MRI hay xét nghiệm không cần giống nhau cho mọi người.
Trong lúc chờ đánh giá nên tránh gì?
Tránh nâng nặng, cúi gập hoặc xoay vặn mạnh khi đau cấp chưa rõ nguyên nhân; không cố nắn chỉnh cột sống. Di chuyển an toàn trong khả năng, nhờ người hỗ trợ nếu đứng/đi khó. Không tự bắt đầu bài tập cường độ cao hay dùng thuốc mới nếu chưa trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ, nhất là khi có bệnh thận, dạ dày hoặc đang dùng nhiều thuốc.
Nếu không gãy xương thì sao?
Người loãng xương vẫn có thể đau cơ, khớp hoặc nguyên nhân khác. Đánh giá lâm sàng nhằm xác định nguyên nhân và nguy cơ, rồi mới lên kế hoạch giảm đau, vận động, phòng ngã và điều trị sức khỏe xương phù hợp. Không lấy một kết quả chụp hay mật độ xương làm lời giải cho mọi cơn đau.
Câu hỏi thường gặp
Không té ngã có loại trừ gãy đốt sống không?
Không. Ở người xương yếu, gãy có thể xảy ra sau một tác động nhẹ hoặc không nhớ rõ chấn thương.
Đau giảm khi nằm có chắc là gãy đốt sống?
Không. Đây chỉ là một đặc điểm có thể gặp; cần xem cùng khám và xét nghiệm khi có chỉ định.
Tài liệu tham khảo
- NHS: Osteoporosis.
- NIAMS: Osteoporosis.
- East Lancashire Hospitals NHS: Vertebral Insufficiency Fracture.
- NHS: Back Pain.
Nội dung chỉ để tham khảo, không thay thế khám, chẩn đoán hoặc tư vấn cá nhân. Khi có dấu hiệu cấp cứu, hãy tìm trợ giúp y tế ngay.


